Pod patronatem kulturaonline.pl
Jesteś w: Strona główna > Artykuły > Penderecki elektroakustycznie

Penderecki elektroakustycznie

2014-01-07 Janusz Kaczmarek

Sami określają swoją muzykę jako nowy gatunek o nazwie „processingbop”. Elektroakustyczna wersja muzyki filmowej Krzysztofa Pendereckiego to trzeci projekt pary muzyków, którą tworzą czołowa polska producentka An On Bast (a.k.a. Anna Suda) oraz trębacz jazzowy i kompozytor Maciej Fortuna.

Album jest kontynuacją wcześniejszych dokonań duetu, a jednocześnie pierwszym tego typu projektem w ich dotychczasowej współpracy.

 

 

 

Album „An On Bast/Maciej Fortuna - Electroacoustic Transcription of Film Music by Krzysztof Penderecki” jest wydawnictwem dwupłytowym CD/DVD. Ta druga płyta zawiera wideoklipy z animacjami Pawła Wypycha - współpracującego i występującego z duetem jako VJ Pillow. Wypych inspirował się scenami z filmów, do których Penderecki skomponował utwory wykorzystane w ramach projektu przez duet Suda/Fortuna.

.html
fot. profil artystów na Facebooku

Otrzymujemy więc multimedialne muzyczno-wizualne sprzężenie zwrotne skupione wokół muzycznej wizji An On Bast i Macieja Fortuny, twórczości Pendereckiego oraz produkcji filmowych, dla których komponował utwory.

Polska premiera albumu odbyła się 23. Listopada w studiu im. Agnieszki Osieckiej Programu Trzeciego Polskiego Radia. Dzień ten nie został wybrany przypadkowo, ponieważ przypadał dokładnie w 80-tą rocznicę urodzin Krzysztofa Pendereckiego.

 

Na czym opiera się najnowszy projekt An On Bast i Macieja Fortuny?

Koncepcja duetu polegała na elektronicznym przetworzeniu dźwięku trąbki w kontekście fragmentów zapożyczonych z utworów muzyki filmowej Krzysztofa Pendereckiego (m.in. do "Rękopisu znalezionego w Saragossie", "Katynia", "Szyfrów"). Poszczególne fragmenty z oryginalnych kompozycji poddane zostały różnego rodzaju modyfikacjom. Jednocześnie, w kontrze do warstwy elektronicznej, dźwięk trąbki jest słyszalny akustycznie, co pozwala na rozróżnienie dwóch odmiennych, ale nakładających się na siebie warstw brzmieniowych.

Tak mówią o swoim pomyśle sami autorzy:

 Muzyka Krzysztofa Pendereckiego stała się unikalna inspiracją dla naszej własnej artystycznej drogi. Jego kompozycje oraz sposób myślenia o dźwiękach pozwoliły nam odkryć i zweryfikować  na nowo naszą własną muzykę, umiejscawiając ją w nowym wymiarze. W projekcie elektroakustycznej transkrypcji muzyki Pendereckiego dostrzegamy nowy rozdział w naszej twórczości – taki, w którym spoglądamy na muzykę z szerszej perspektywy – jak czytamy w wydaniu płytowym. (tłum. autora)


Kompozycje Pendereckiego między processingbop’em

Projekt, który zakłada dokonanie elektroakustycznej transkrypcji utworów muzyki klasycznej na jazz z backgroundem osadzonym w live electronic i ambiencie, bądź „proccesingbopie”, idąc tropem autorów, z założenia musi być ambitny i odważny.

.html
 An On Bast i Fortuna/Facebook

Utwory z pewnością nie są łatwe w odbiorze. Trzeba dobrze się wsłuchać, aby wychwycić to, co oferują nam muzycy. Ogólniej rzecz ujmując – muzyka jest stworzona z dużą dozą wyobraźni oraz instynktem. Nie można sobie pozwolić na moment dekoncentracji, ponieważ wtedy dźwięki płynące z głośników mogą stać się obce, wynaturzone i surowe. Jeżeli dodamy do tego animacje stworzone przez VJ Pillowa’a, mamy obraz i dźwięk, którego recepcja pochłania całkowicie uwagę słuchacza.

Co do ogólnego brzmienia utworów, dźwięki trąbki nadają dominujący ton całości, a elektroniczny podkład stanowi subtelne tło. Nie sprawia to bynajmniej, że mamy do czynienia z zlepkiem dwóch ścierających się segmentów muzycznych, a ich syntezą tworzącą charakterystyczną dla projektu linię melodyczną. Widać to np. w utworze "Holidays in Saragossa", w którym muzycy wykorzystali m.in. motyw z utworu nr 8 ścieżki dźwiękowej Pendereckiego do znakomitego i docenionego na świecie "Rękopisu z miasta Saragossa" w reżyserii Wojciecha Hasa z 1964 roku ze Zbigniewem Cybulskim w roli głównej.

 

 

 

Defying gravity

Podsumowując, muzyczna transkrypcja w wykonaniu Anny Sudy i Macieja Fortuny to projekt pozwalający nam odkrywać w trzech pozornie odległych gatunkach muzycznych ukryte więzi.

Biorąc pod uwagę, jak ambitnego projektu się podjęli, duet stanął na wysokości zadania, a szczególne słowa uznania należą się Maciejowi Fortunie, który po raz kolejny udowodnił, jak bardzo wszechstronnym i utalentowanym jest muzykiem. Jego wirtuozerskie umiejętności, dzięki którym jest w stanie zręcznie improwizować wplatając w całość utworów długie, a jednocześnie rozbudowane i płynne fragmenty, pozytywnie wyróżniają jego grę jak i cały album.

Elektroakustyczna transkrypcja jest z pewnością warta wsłuchania się i poddania jej głębszej analizie, choćby w celu poszerzenia swoich horyzontów. Zakorzenione w kulturze muzycznej, jednocześnie sięgające poza jej tradycyjne ramy brzmienia, wnoszą powiew świeżości do utartych schematów, równocześnie oferując słuchaczom solidną dawkę wpadających w ucho dźwięków z pogranicza ambientu i elektroniki.

Zaryzykowałbym nawet stwierdzenie, że w projekcie dostrzec można symboliczny wymiar całości, gdzie klasyczne łączy się z teraźniejszym. Bynajmniej nie odczułem w tym zestawieniu próby konfrontacji, raczej środka przenoszącego muzyczne światy w nowy wymiar.

Warto podkreślić również hołd, jaki muzycy złożyli kompozytorowi, wydając album i podążając ścieżką Pendereckiego, który w latach 60-tych również udanie eksperymentował, tworząc nowatorski podówczas nurt utworów sonorystycznych.

 Tekst powstał w ramach programu Praktyka w Kulturaonline.pl
 



Komentarze
  • Nie słuchałem co prawda ani tego zespołu ani tym bardziej gatunku, w którym grają, jednak jestem zaciekawiony... Sama nazwa gatunkowa co prawda odrzuca mnie, jednak zamysły mogą być bardzo ciekawe. Pytanie tylko czy muzyka Pendereckiego dostaną nowe życie czy zostanie je im odebrane...

  • Chyba sam pan Krzysztof Penderecki nie przypuszczal,ze jego muzyke czeka taki renesans. Jak widac-nie tylko po wyzej wymienionym projekcie-muzyka tega kompozytora w dalszym ciagu inspiruje.

  • Ciekawa grupa. Fajnie, że czerpie wzorce od tak wybitnej osobowości muzycznej .